Naciśnij ESC, aby zamknąć

Dlaczego swędzi skóra głowy? Przyczyny i metody radzenia sobie ze świądem skóry głowy

Co sprawia, że skóra głowy swędzi? Poznaj przyczyny świądu skóry głowy i metody radzenia sobie z tym problemem. Świąd na skórze głowy najczęściej wiąże się z obecnością łupieżu, jednak może być również wynikiem innych problemów dermatologicznych takich jak łuszczyca, łojotokowe zapalenie skórze czy atopowe zapalenie skóry. Kluczem do efektywnego leczenia jest właściwa diagnoza. Świąd może także zostać wywołany przez nieodpowiednią pielęgnację oraz alergię kontaktową.

Spis treści:

Dlaczego Swędzi Skóra Głowy?

Świąd skóry głowy to powszechny problem dermatologiczny, który może dotknąć każdego, niezależnie od wieku czy płci. Jest to uczucie dyskomfortu i podrażnienia skóry głowy, które często prowadzi do potrzeby drapania. Chociaż swędzenie może być przejściowe i łagodne, w niektórych przypadkach może być chroniczne i intensywne, wpływając na jakość życia.

Swędzenie skóry głowy może mieć różne przyczyny, od prostych czynników środowiskowych po poważniejsze problemy zdrowotne. Często towarzyszy mu sucha skóra, łupież lub zaczerwienienie. W zależności od przyczyny, świąd skóry głowy może wymagać różnego rodzaju leczenia.

Jakie są najczęstsze przyczyny świądu skóry głowy?

Świąd skóry głowy może wynikać z wielu różnych przyczyn. Najczęściej spotykane to:

 Łupież: Sucha, łuszcząca się skóra może powodować swędzenie.
 Łojotokowe zapalenie skóry: Przewlekła choroba skóry, która powoduje tłustą i łuszczącą się skórę.
 Infekcje grzybicze: Infekcje takie jak grzybica skóry głowy mogą powodować intensywne swędzenie.
 Reakcje alergiczne: Alergie na produkty do pielęgnacji włosów lub inne substancje mogą wywoływać świąd.
 Problemy dermatologiczne: Choroby takie jak łuszczyca mogą wpływać na skórę głowy.
 Zmiany hormonalne: Hormony mogą wpływać na stan skóry, prowadząc do swędzenia.
 Czynniki zewnętrzne: Sucha pogoda, zanieczyszczenia i chemikalia mogą podrażniać skórę.
 Stres i emocje: Stres emocjonalny może wywoływać swędzenie skóry głowy.

Objawy Świądu Skóry Głowy

Swędzenie skóry głowy często towarzyszy innym objawom, które mogą pomóc w identyfikacji przyczyny problemu. Do najczęstszych objawów należą:

 Zaczerwienienie: Podrażniona skóra może stać się czerwona.
 Łuszczenie się skóry: Sucha skóra często łuszczy się, tworząc łupież.
 Ból: W przypadku infekcji lub zapalenia skóra może być bolesna w dotyku.
 Opuchlizna: Reakcje alergiczne mogą powodować opuchliznę.
 Wypadanie włosów: Niektóre choroby skóry głowy mogą prowadzić do utraty włosów.

Rozpoznanie tych objawów i ich nasilenia jest kluczowe dla prawidłowej diagnozy i leczenia.

Kiedy świąd skóry głowy wymaga konsultacji lekarskiej?

Swędząca skóra głowy

Chociaż swędzenie skóry głowy może być często leczone domowymi sposobami, w niektórych przypadkach konieczna jest konsultacja z lekarzem. Powinieneś zgłosić się do specjalisty, jeśli:

 Swędzenie jest intensywne i nie ustępuje: Przewlekły świąd może wskazywać na poważniejszy problem.
 Swędzenie towarzyszy ból lub opuchlizna: Mogą to być objawy infekcji lub alergii.
 Wypadanie włosów: Znaczna utrata włosów wymaga oceny dermatologa.
 Pojawiają się rany lub strupy: Mogą to być objawy zakażenia lub choroby skóry.

Konsultacja lekarska pomoże w ustaleniu dokładnej przyczyny i odpowiedniego leczenia.

Przyczyny Świądu Skóry Głowy

Łupież – to forma grzybicy, powstająca poprzez działanie grzyba Malassezia na skórze głowy w odpowiednich warunkach lipidowych dla jego rozmnażania. Ten lipofilny gatunek wykorzystuje lipidy w sebum jako źródło energii. Produkty rozpadu trójglicerydów wywołują stan zapalny w naskórku, prowadząc do przyspieszonego złuszczania martwych warstw naskórka i pojawienia się charakterystycznych płatków czy białych łusek, które mogą manifestować się jako łupież suchy lub tłusty. Choroba często ma charakter nawracający i jest determinowana czynnikami genetycznymi, hormonalnymi oraz zewnętrznymi.

Łupież to jedna z najczęstszych przyczyn swędzenia skóry głowy. Jest to stan, w którym skóra głowy staje się sucha i łuszcząca, tworząc widoczne białe płatki na włosach i ubraniach. Łupież może być spowodowany przez suchą skórę, nadmierną produkcję sebum lub infekcje grzybicze. Często towarzyszy mu intensywne swędzenie, które może prowadzić do drapania i dalszego podrażnienia skóry. Jeśli zastanawiasz się, jak pozbyć się łupieżu w 1 dzień, warto sięgnąć po specjalistyczne szampony i preparaty przeciwgrzybicze, które mogą skutecznie zredukować objawy w krótkim czasie.

Leczenie łupieżu: szampony antygrzybiczne i keratolityczne

Leczenie standardowo obejmuje stosowanie szamponów przeciwłupieżowych zawierających substancje aktywne antygrzybiczne (np. siarczek selenu czy pirytonian cynku) oraz keratolityczne (na przykład kwas salicylowy).

Łojotokowe zapalenie skóry – objawy i leczenie

Łojotokowe zapalenie skóry to przewlekła choroba skóry, która objawia się tłustymi, żółtawymi płatkami na skórze głowy, twarzy i innych częściach ciała. Ta choroba może prowadzić do intensywnego świądu i podrażnienia. Czynniki takie jak stres, zmiany hormonalne, czy nieodpowiednia dieta mogą nasilać objawy łojotokowego zapalenia skóry.

ŁZS, czyli łojotokowe zapalenie skóry, występuje najczęściej w okresie adolescencji i ponad 50. roku życia z uwagi na intensywną aktywność gruczołów łojowych. Do 80% osób zakażonych wirusem HIV może borykać się z tym problemem.

Choroba manifestuje się poprzez zaczerwienienie i złuszczanie epidermy wraz ze świądem, który intensyfikuje się szczególnie pod wpływem stresu czy potu. Sprawdź również: nadmierne pocenie się skóry twarzy i głowy.

W terapii często stosuje się szampony oraz leki przeciwgrzybicze takie jak np. cyklopiroksolamina, siarczek selenu czy ketonazol, co po kilku tygodniach pozwala kontrolować symptomy na skórze głowy.

Łuszczyca: przewlekła choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym

Łuszczyca to przewlekła choroba autoimmunologiczna, która powoduje szybkie namnażanie się komórek skóry, tworząc grube, łuszczące się plamy. Swędzenie może być bardzo intensywne, a leczenie często wymaga stosowania specjalistycznych maści i leków przepisanych przez dermatologa.

Łuszczyca to natomiast przewlekła choroba zapalna o naturze autoimmunologicznej, dotykająca około 1-5% populacji europejskiej. Proces komórkowy skóry, który normalnie trwa 28 dni, w przypadku łuszczycy zostaje znacząco przyspieszony do 3-4 dni przez system immunologiczny, generując szybką produkcję nowych komórek przy jednoczesnym braku efektywnego złuszczania starych. Efektem jest powstawanie grubych warstw martwego naskórka tworzących czerwonawe, swędzące plamy pokryte srebrzystymi łuskami. Zdrapanie tych łusek odsłania lśniącą powierzchnię i daje efekt świece stearynowej.

Chorobowe zmiany mogą lokalizować się na różnych częściach ciała takich jak łokcie, kolana, ręce oraz stopa a także na owłosionej części głowy. Do charakterystycznych miejsc należą linia włosów nad czołem, za uszami i tylne partie szyi.

Proste metody leczenia problemów skórnych: eliminacja łusek i nawilżanie

W większości przypadków pomocne okazuje się proste leczenie zewnętrzne polegające na eliminacji nadmiaru łusek oraz hamowaniu ekscesywnej produkcji komórek naskórka przy użyciu preparatów zawierających kwas salicylowy, mocznik lub ichtiol – substancje te działają też łagodząco na świąd. Kluczowe jest również regularne nawilżanie i natłuszczanie skóry głowy by zapobiegać jej wysuszaniu.

Atopowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy i profilaktyka

Zmiany na skórze mogą być spowodowane przez atopowe zapalenie skóry (AZS), przewlekłą i nawracającą chorobę o podłożu alergicznym, objawiającą się intensywnym swędzeniem, specyficznym wyglądem zmian oraz często rodzinnym obciążeniem atopią (na przykład astmą, alergicznym nieżytem nosa lub zapaleniem spojówek).

Chociaż AZS najczęściej dotyka dzieci, może również pojawić się u dorosłych i trwać przez całe życie. W przypadku choroby warto stosować profilaktycznie odpowiednie dermokosmetyki do pielęgnacji skóry głowy, takie jak szampony antygrzybicze i antybakteryjne. Ich zadaniem jest nie tylko ukoić istniejące zmiany, ale też przenieść unknown prolongować okres remisji objawów.

Dlaczego swędzi skóra głowy?

Rola grzyba Malassezia i zaburzenia metabolizmu lipidów w patogenezie AZS

Na poziomie skórnej patogenezy AZS istotną rolę odgrywa grzyb z rodzaju Malassezia – osoby dotknięte chorobą wykazują zwiększoną wrażliwość na niego, stąd korzystne może być stosowanie szamponów przeciwgrzybiczych. Zaburzenia metabolizmu lipidów naskórka takich jak cholesterolu czy ceramidów prowadzą do uszkodzeń barierowej funkcji naskórka. Skóra traci kluczowe dla ochrony spoiwo międzykomórkowe, co sprawia, że staje się bardziej przepuszczalna dla drażniących czynników zewnętrznych oraz alergenów.

Leczenie problemów skórnych głowy: od zapalnych objawów po odpowiednią pielęgnację

Na głowie mogą pojawiać się zaczerwienienia, drobne grudki czy krostki oraz złuszczające się partię skóry. Leczenie zaognionych przypadków powinno obejmować aplikację leków przeciwzapalnych zawierających kortykosteroidy oraz substancje przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Nie mniej ważne jest odpowiednie nawilżenie i pielęgnacja skóry głowy przy użyciu szamponów emolientowych, które wspomagają regenerację prawidłowej bariery ochronnej naskórka.

Emolienty w walce z AZS: jak łagodzą objawy i przerywają błędne koło atopii

Emolienty efektywnie zmniejszają szorstkość oraz suchą skórę, łagodząc jednocześnie świąd i zapobiegając powrotom choroby. Mechanizm błędnego koła atopii rozpoczyna się od suchości naskórka własnej chorego na AZS, co prowokuje intensywny świąd. Skutkuje to drapaniem, które prowadzi do pogłębienia uszkodzeń skóry, zwiększenia jej suchości, a także prostszego przenikania alergenów, drażniących czynników i drobnoustrojów – wszystko to sprzyja lokalnemu stanowi zapalnemu oraz nasila świąd. Efektem jest samonapędzające się „błędne koło” gdzie świąd indukuje drapanie przez co nasilane są dolegliwości skórne i świąd.

Grzybica skóry głowy: przyczyny, objawy i źródła zakażenia

Infekcje grzybicze, takie jak grzybica skóry głowy, mogą powodować intensywne swędzenie i zaczerwienienie. Grzybica często objawia się okrągłymi, łuszczącymi się plamami na skórze głowy, które mogą prowadzić do utraty włosów w miejscach infekcji. Leczenie grzybicy wymaga zazwyczaj stosowania leków przeciwgrzybiczych przepisanych przez lekarza.

Rozmaite rodzaje grzybic – grzybica skóry głowy może wynikać z obecności różnego rodzaju grzybów zarówno pochodzących ze skóry ludzi jak i zwierząt (na przykład psów czy chomików), jak również tych znajdujących się w glebie. Choroba ta częściej dotycza dzieci zbiorowisk stosujących niewłaściwą higienę oraz osoby z osłabionym systemem immunologicznym np. leczonych sterydami długotrwale lub cierpiących na białaczkę lub HIV. Objawy mogą obejmować złuszczające się miejsca zapalne przypominające łupież oraz w zaawansowanych przypadkach wyłysienie miejscowe. Źródłem infekcji mogą być narzędzia takie jak grzebień, czapka czy ręcznik używany przez osobę chorą.

Dostosowanie metody leczenia grzybicy: rola dermatologa i terapia standardowa

Metody leczenia: odpowiednie metody leczenia grzybicy należy dostosować do konkretnego typu zakażenia, diagnozę ustala dermatolog na podstawie analiz mikroskopowych próbek włosa lub badań mikrobiologicznych. Standardowo stosuje się terapię combination z antygrzbiczymi lekami doustnymi (np., terbinfina czy flukonazol) oraz topikalnymi preparatami takimi jak kremy, płyny, maści a także szampony antygrzybicze zawierające ketokonazol.

Reakcje alergiczne – alergia kontaktowa na składniki kosmetyków

Reakcje alergiczne na produkty do pielęgnacji włosów, takie jak szampony, odżywki, farby do włosów, czy żele, mogą powodować swędzenie skóry głowy. Alergeny mogą wywoływać reakcje zapalne, które objawiają się zaczerwienieniem, opuchlizną i intensywnym świądem. Jeśli podejrzewasz, że przyczyną swędzenia jest reakcja alergiczna, warto przetestować produkty na małym fragmencie skóry przed ich pełnym zastosowaniem.

Alergia kontaktowa manifestuje się jako reakcja nadwrażliwości organizmu na określone substancje alergenne – wystarczy bezpośredni kontakt skory głowy z tym czynnikiem (jak np., komponent szamponu). W odpowiedzi na ekspozycję można zaobserwować świądzace miejscowe wypryski czy też zaczerwienienie dermy, szczególnie gdy reakcja dotyczyć będzie komponentów isane parafenylenodiaminy (PPD).

Substancje wywołujące alergie kontaktowe w kosmetykach i ozdobach do włosów

Swędząca skóra głowy

Nikiel, który można znaleźć w ozdobach do włosów takich jak spinki, oraz laurylosiarczan sodowy, będący popularnym składnikiem szamponów, to tylko niektóre substancje mogące powodować alergie kontaktowe. Inne to formalina – stosowana głównie w salonach fryzjerskich przy prostowaniu włosów metodą brazylijską, cocamidopropyl betaine (CAPB) – anionowy detergent obecny w szamponach który w połączeniu z SLS bywa przyczyną alergicznego zapalenia skóry oraz glikol propylenowy (PG), służący jako rozpuszczalnik w kosmetykach aerozolowych, który może wywołać wysuszenie oraz podrażnienie skóry głowy. Aromaty dodawane do kosmetyków są znaczącymi alergenami dlatego wiele hipoalergicznych dermokosmetyków jest od nich wolnych.

Zalecenia dla osób z podejrzeniem alergii kontaktowej: odstawienie produktu i pielęgnacja skóry

W przypadku podejrzenia alergii kontaktowej, najistotniejsze jest natychmiastowe odstawienie produktu wywołującego reakcję. Dermatologowie zalecają stosowanie miejscowych preparatów przeciwzapalnych. W codziennej pielęgnacji zaleca się używanie łagodnych szamponów przeznaczonych dla osób o skórze wrażliwej i skłonnej do alergii.

Zmiany hormonalne

Zmiany hormonalne, takie jak te, które występują podczas ciąży, menopauzy, czy w wyniku zaburzeń hormonalnych, mogą wpływać na stan skóry głowy. Hormony mogą wpływać na produkcję sebum i zdrowie skóry, prowadząc do sucha, tłusta lub podrażniona skóra, co może wywoływać świąd.

Czynniki zewnętrzne

Czynniki zewnętrzne, takie jak zanieczyszczenia powietrza, ekstremalne warunki pogodowe, czy narażenie na chemikalia, mogą podrażniać skórę głowy i powodować swędzenie. Suche powietrze zimą lub intensywne słońce latem mogą wpływać na stan skóry, prowadząc do jej przesuszenia i podrażnienia.

Stres i emocje

Stres i emocje mogą mieć bezpośredni wpływ na zdrowie skóry. Stres może prowadzić do nasilenia objawów łojotokowego zapalenia skóry, łuszczycy, czy innych problemów skórnych. Zarządzanie stresem poprzez techniki relaksacyjne, ćwiczenia fizyczne, czy odpowiednie metody radzenia sobie z emocjami może pomóc w zmniejszeniu objawów świądu skóry głowy.

Złe nawyki pielęgnacyjne i choroby dermatologiczne

Kwestią związaną ze świądem może być także przesuszenie skóry głowy, często bez widocznej eksfoliacji lub tylko z drobnopłatkowym łuszczeniem mogącym naśladować objawy łupieżu pstratego. Takie symptomy mogą wynikać z niewłaściwej pielęgnacji — np. używania nieodpowiednich szamponów czy nadmiernego suszenia gorącym powietrzem — jak również działania czynników zewnętrznych czy hormonów (np. podczas menopauzy). Sucha skóra głowy może być efektem specyficznych chorób dermatologicznych takich jak atopowe zapalenie skóry czy psoriasis.

Rozwiązaniem może być użycie nawilżających dermokosmetycznych szamponów oraz unikanie działania czynników które wysuszają skórę głowy. Polecane są także zabiegi profesjonalne takie jak maski nawilżające czy mezoterapia wykonana przez fachowca.

Słońce może pogłębiać przesuszanie skóry głowy i włosów

Ekspozycja na słońce może intensyfikować problem przesuszenia i świądu zarówno samej skóry głowy jak i włosów.

Proces wzrostu i choroby włosów: od nawilżenia po łysienie bliznowaciejące

Gruczoł łojowy wytwarza sebum, które nawilża skórę głowy. U podstawy mieszka włosowego znajduje się brodawka, otoczona przez macierz komórek włosowych. Komórki wynurzają się z macierzy, stopniowo rosną i dojrzewają, by na końcu przebić się przez powierzchnię skóry jako nowe włosy.

Czasami jednak wokół mieszka występuje stan zapalny, który najczęściej jest wywoływany przez bakterie takie jak gronkowiec złocisty (Staphyllococcus aureus) lub paciorkowiec ropny (Propionibacterium acne), czy grzyby z rodzaju Malassezia. One prosperują zwłaszcza w środowisku bogatym w sebum i pot. Efektem są ropne krostki i grudki, zaczerwienienie oraz świąd, a czasem nawet ból. Rzadziej może nastąpić zniszczenie mieszków włosowych i bliznowacenie, prowadzące do trwałej utraty włosów „łysienia bliznowaciejącego”.

W leczeniu zapalenia stosuje się antybiotyki lub środki przeciwgrzybicze przepisane przez dermatologa. Istotnym elementem terapii jest też odpowiednia pielęgnacja skóry głowy.

Wszy głowowe: objawy, sposoby zakażenia i metody leczenia

Wszy głowowe to pasożyty prowadzące do choroby zakaźnej zwanej wszawicą głowową. Żerują na krwi i składają jaja (gnidy) na włosach. Ugryzienia wszy wywołują zapalenie skóry oraz intensywne swędzenie, co czasami prowadzi do pojawienia się grudek bądź pęcherzyków.

Wszy często infekują małe dzieci, przenoszone są poprzez bezpośredni kontakt fizyczny lub używanie wspólnych przedmiotów jak ręczniki czy szczotki do włosów. Najbardziej widocznym oznaką obecności wszy jest drapanie się osoby zarażonej. Do leczenia stosuje się lokalne preparaty zawierające substancje czynne przeciwwszawicze takie jak permetryna czy dimetykon.

Diagnostyka Świądu Skóry Głowy

Diagnostyka przyczyn swędzenia skóry głowy zaczyna się od dokładnego wywiadu medycznego i badania fizykalnego. Lekarz zapyta o historię chorób, używane produkty do pielęgnacji włosów, oraz wszelkie inne objawy towarzyszące. Mogą być również zalecane dodatkowe badania w celu wykluczenia innych chorób.

Badania i testy zalecane przez lekarzy

W zależności od podejrzewanej przyczyny swędzenia, lekarz może zalecić różne testy, takie jak:

 Testy alergiczne: Aby zidentyfikować ewentualne alergeny powodujące reakcje skórne.
 Kultura grzybów: Aby wykryć obecność infekcji grzybiczych.
 Biopsja skóry: W przypadkach podejrzenia poważniejszych chorób skórnych, takich jak łuszczyca.
 Badania hormonalne: Aby sprawdzić ewentualne zaburzenia hormonalne, które mogą wpływać na stan skóry.

Leczenie Świądu Skóry Głowy

Leczenie domowe

Wiele przypadków swędzenia skóry głowy można złagodzić za pomocą prostych domowych metod. Oto kilka skutecznych sposobów:

 Używanie łagodnych szamponów: Wybieranie szamponów bez parabenów, siarczanów i innych drażniących substancji chemicznych.
 Stosowanie nawilżających masek do włosów: Naturalne składniki, takie jak olej kokosowy, mogą pomóc nawilżyć suchą skórę głowy.
 Regularne mycie włosów: Utrzymanie czystości skóry głowy pomaga zredukować świąd spowodowany zanieczyszczeniami.

Leczenie farmakologiczne

W przypadkach, gdy domowe metody nie przynoszą ulgi, lekarz może zalecić farmakologiczne leczenie. Do najczęściej stosowanych należą:

 Szampony lecznicze: Zawierające składniki takie jak ketokonazol, pirytionian cynku czy siarczek selenu, które pomagają w leczeniu łupieżu i infekcji grzybiczych.
 Maści kortykosteroidowe: Redukują stan zapalny i świąd w przypadku łuszczycy lub innych stanów zapalnych skóry.
 Leki przeciwhistaminowe: Pomagają w łagodzeniu objawów alergii.

Leczenie naturalne

Wiele osób szuka naturalnych metod leczenia świądu skóry głowy. Oto kilka popularnych opcji:

 Olejek z drzewa herbacianego: Znany ze swoich właściwości antybakteryjnych i przeciwgrzybiczych, może pomóc w leczeniu infekcji skóry głowy.
 Aloes: Ma właściwości nawilżające i łagodzące podrażnienia.
 Ocet jabłkowy: Działa jako naturalny środek przeciwgrzybiczy i może pomóc w przywróceniu równowagi pH skóry głowy.

Jak Zapobiegać Swędzeniu Skóry Głowy?

Porady dotyczące pielęgnacji skóry głowy

Zapobieganie świądowi skóry głowy zaczyna się od odpowiedniej pielęgnacji. Oto kilka wskazówek:

 Unikaj częstego mycia włosów: Nadmierne mycie może prowadzić do przesuszenia skóry głowy.
 Stosuj nawilżające odżywki: Pomagają w utrzymaniu wilgoci w skórze głowy.
 Masuj skórę głowy: Regularny masaż poprawia krążenie krwi i zdrowie skóry.

Wybór odpowiednich kosmetyków

Wybór odpowiednich produktów do pielęgnacji włosów ma kluczowe znaczenie dla zdrowia skóry głowy. Unikaj produktów zawierających:

 Parabeny: Mogą podrażniać skórę.
 Siarczany: Często powodują przesuszenie skóry głowy.
 Sztuczne zapachy: Mogą wywoływać reakcje alergiczne.

Unikanie czynników drażniących

Niektóre czynniki zewnętrzne mogą pogarszać stan skóry głowy. Oto kilka z nich:

 Ekstremalne warunki pogodowe: Chroń skórę głowy przed intensywnym słońcem i zimnym powietrzem.
 Zanieczyszczenia: Staraj się unikać zanieczyszczonych miejsc, które mogą podrażniać skórę.
 Chemikalia: Unikaj produktów chemicznych bezpośrednio na skórę głowy.

Swędzenie skóry głowy to powszechny problem, który może mieć różnorodne przyczyny, od prostych czynników środowiskowych po poważniejsze problemy zdrowotne. Kluczowe jest rozpoznanie objawów i przyczyn swędzenia oraz zastosowanie odpowiednich metod leczenia i profilaktyki. Domowe sposoby, leczenie farmakologiczne, oraz zmiany w stylu życia mogą znacząco pomóc w zmniejszeniu świądu i poprawie zdrowia skóry głowy. W razie wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z dermatologiem.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *